Bệnh đậu gà khiến chiến kê mọc những nốt mụn sần sùi trên mào, quanh mắt, miệng khiến gà xấu mã, mù mắt và kém ăn trầm trọng. Virus gây bệnh có tốc độ lây lan cực nhanh qua muỗi, tiếp xúc máng ăn chung khiến cả đàn nhiễm nếu không phát hiện và tách kịp thời. Không chỉ ảnh hưởng sức khỏe, đậu gà còn làm giảm phong độ thi đấu, khiến sư kê có thể trắng tay chỉ sau vài ngày lơ là. Bài viết này được các chuyên gia thú y tại BJ88 tổng hợp, giúp anh em sư kê xử lý gọn ổ dịch chỉ trong vài bước đơn giản.
Phân loại và Dấu hiệu nhận biết bệnh đậu gà
Bệnh đậu gà thường chia làm hai thể chính là đậu khô và đậu ướt, mỗi loại có biểu hiện và mức độ nguy hiểm khác nhau. Việc xác định đúng thể bệnh giúp sư kê chọn đúng phương pháp điều trị, tránh để gà tổn thương lâu dài hoặc tử vong đáng tiếc. Anh em nên quan sát kỹ các dấu hiệu ngoài da và trong họng gà để phân biệt, đặc biệt là trong giai đoạn bệnh đang lây mạnh:
Đậu khô (Dạng ngoài da) – Phổ biến nhất
Đây là thể nhẹ, thường thấy nhất với biểu hiện là những nốt sần màu vàng nhạt mọc trên mào, quanh mắt hoặc mép mỏ của chiến kê. Sau vài ngày, các nốt này sậm màu, đóng vảy cứng khiến gà ngứa ngáy, khó chịu, giảm ăn và chậm phát triển thể trạng. Nếu gà bị nổi trái ngay vùng mắt mà không được xử lý sớm, sẽ rất dễ mù – cần áp dụng đúng cách chữa gà bị đậu ở mắt ngay lập tức.
Đậu ướt (Dạng niêm mạc) – Rất nguy hiểm
Thể này xuất hiện bên trong miệng, họng, thanh quản với các mảng trắng hoặc vàng như màng giả, thường dễ nhầm với trường hợp gà bị khò khè thông thường. Biểu hiện là gà khó thở, há mỏ liên tục, khò khè rõ, ăn kém và bỏ bữa khiến cơ thể nhanh chóng suy kiệt chỉ sau vài ngày nhiễm bệnh. Bệnh đậu gà ở thể này có tỷ lệ tử vong cao nếu không can thiệp đúng lúc vì gà có thể ngạt thở ngay trong lúc ngủ hoặc vận động nhẹ.
Nguyên nhân lây lan bệnh đậu gà
Bệnh đậu gà có thể bùng phát thành ổ dịch chỉ trong vài ngày nếu không kiểm soát đúng cách các yếu tố môi trường và vật truyền bệnh. Virus gây bệnh không lây qua không khí nhưng rất dễ lan rộng qua muỗi, tiếp xúc trực tiếp hoặc chuồng trại mất vệ sinh nghiêm trọng. Anh em nuôi gà đá cần hiểu rõ những nguyên nhân chính để kịp thời cắt đứt đường lây, bảo vệ đàn gà khỏi thiệt hại nặng nề:
- Do muỗi và côn trùng hút máu: Đây là trung gian lây truyền chủ yếu, mang virus từ máu gà bệnh sang gà khỏe khi đốt vào vết thương hở.
- Do tiếp xúc trực tiếp: Gà khỏe khi mổ vào vảy đậu hoặc vết thương của gà bệnh sẽ vô tình mang virus theo qua đường máng ăn, nước uống chung.
- Do môi trường: Nơi ẩm thấp, nhiều nước tù sẽ tạo điều kiện sinh sôi muỗi, khiến tốc độ lây lan của virus trong đàn tăng lên gấp nhiều lần.
Phác đồ trị bệnh đậu gà nhanh, ngăn tái phát
Bệnh đậu gà tuy không có thuốc đặc trị virus, nhưng hoàn toàn có thể xử lý triệt để nếu phát hiện sớm và áp dụng đúng phương pháp điều trị. Dưới đây là các cách trị đậu gà đang được nhiều sư kê áp dụng thành công, đặc biệt với đàn gà đá cần giữ ngoại hình và sức khỏe tốt:
Cách chữa dân gian (Dùng cho bệnh nhẹ / Đậu khô)
Một số mẹo dân gian có thể giúp gà bị nổi trái phục hồi nhanh nếu áp dụng sớm và đều đặn trong vài ngày đầu phát bệnh:
- Nhựa cây chuối: Sau khi cắt bỏ phần mụn, anh em nên bôi nhựa chuối xanh trực tiếp lên để sát khuẩn và làm khô vết thương.
- Lá trầu không + Muối: Giã nát hỗn hợp này lấy nước cốt rồi thoa đều lên vùng đậu để giảm sưng và hạn chế nhiễm trùng lan rộng.
- Mực tàu/Xanh Methylen: Chấm trực tiếp lên mụn đậu sau khi vệ sinh sạch sẽ để tránh viêm loét và giúp vảy đậu nhanh khô lại.
Cách chữa bằng thuốc thú y (Dùng cho bệnh nặng / Đậu ướt)
Với bệnh đậu gà thể ướt, niêm mạc bị tổn thương nghiêm trọng thì bắt buộc phải dùng thuốc thú y để tránh bội nhiễm và tử vong:
- Cạy vảy: Dùng kẹp y tế hoặc dao lam đã tiệt trùng để gỡ nhẹ lớp vảy đậu hoặc màng giả bám trong miệng, tránh làm gà chảy máu.
- Sát trùng: Rửa kỹ vùng tổn thương bằng dung dịch muối sinh lý hoặc cồn iod để loại sạch virus và vi khuẩn còn sót lại.
- Dùng kháng sinh: Kết hợp tiêm hoặc pha nước uống với thuốc trị đậu gà như Amoxicillin hoặc Enrofloxacin để ngăn nhiễm trùng lan rộng.
- Bổ sung: Vitamin A liều cao giúp niêm mạc gà hồi phục nhanh, chống khô rát và kích thích hệ miễn dịch tự nhiên hoạt động trở lại.
- Giai đoạn này gà rất yếu, anh em cần bổ sung thêm các loại Thuốc nuôi gà đá dạng vitamin tổng hợp để gà mau lại sức.
Cách phòng tránh lây lan cho cả đàn
Bệnh đậu gà lây lan rất nhanh nếu không kiểm soát kịp thời, đặc biệt trong những môi trường ẩm thấp, mật độ nuôi cao hoặc thiếu vắc-xin phòng bệnh. Để bảo vệ cả đàn chiến kê, anh em cần nắm rõ các biện pháp phòng ngừa chủ động từ dinh dưỡng, tiêm chủng đến kiểm soát côn trùng trung gian. Dưới đây là 4 bước quan trọng giúp anh em sư kê chặn đứng nguy cơ phát sinh ổ dịch gây thiệt hại hàng loạt:
1. Tiêm Vắc-xin (Vaccine)
Đây là phương pháp duy nhất được công nhận có thể tạo miễn dịch chủ động và bảo vệ gà hiệu quả trước virus đậu gà. Nên chủng vắc-xin cho gà con trong giai đoạn từ 7 đến 10 ngày tuổi để đảm bảo kháng thể phát triển đúng chu kỳ sinh học.
2. Diệt muỗi, dọn chuồng
Muỗi và côn trùng là nguyên nhân lây lan bệnh đậu gà nhanh nhất nên cần được tiêu diệt định kỳ bằng thuốc xịt chuyên dụng quanh khu vực chuồng. Ngoài ra, phải thường xuyên dọn vệ sinh, giữ chuồng khô thoáng và loại bỏ hoàn toàn ao tù nước đọng quanh khu vực chăn nuôi.
3. Cách ly tuyệt đối
Ngay khi phát hiện gà bệnh, cần nhanh chóng tách riêng ra khu vực khác để hạn chế tiếp xúc và làm lây virus sang con khỏe. Dụng cụ ăn uống, máng nước của gà bệnh bắt buộc phải luộc hoặc tráng nước sôi mỗi ngày để khử khuẩn tuyệt đối.
4. Tăng đề kháng
Vào mùa nóng hoặc thời điểm giao mùa, anh em nên bổ sung thêm điện giải và Vitamin C vào nước uống để giúp đàn gà tăng miễn dịch tự nhiên. Đây là cách đơn giản nhưng rất hiệu quả giúp gà khỏe hơn, giảm tỷ lệ mắc bệnh trong môi trường có virus hoặc sau đợt tiêm phòng.
Chăm sóc gà sau khi khỏi bệnh
Sau khi điều trị thành công, gà thường để lại nhiều vết sẹo đen sần trên mào hoặc quanh mắt làm giảm vẻ oai phong vốn có. Để khắc phục, anh em có thể dùng nghệ tươi giã nhuyễn hoặc rượu nghệ bôi đều hằng ngày để làm mềm và mờ vết sẹo thâm.
Việc chăm sóc sau bệnh rất quan trọng, vừa giúp phục hồi ngoại hình vừa ngăn tái nhiễm nếu vết thương còn hở hoặc chưa khô hoàn toàn. Anh em có thể tham khảo kỹ thuật Cách vô nghệ gà đá để giúp chiến kê lấy lại diện mạo oai phong sau trận ốm.
Kết luận
Bệnh đậu gà không quá phức tạp để điều trị nếu phát hiện sớm, nhưng lại gây ảnh hưởng lớn đến ngoại hình và sức chiến của gà đá. Thay vì để đến khi bùng phát, anh em nên chủ động phòng bệnh từ trước. Đừng để lũ muỗi làm hại chiến kê tiền triệu của bạn. Hãy áp dụng ngay các biện pháp trên nhé. Và nếu đang rảnh rỗi chờ gà ăn, đừng quên truy cập BJ88 để tham gia cộng đồng sư kê sôi động nhất Việt Nam!
